RDC: Ingabo za Loni ya gatatu zakandagije ikirenge mu Rwanda ku Gisenyi!

Imyigaragambyo i Goma yo kwirukana ingabo za MONUSCO

Abaturage bo mu mujyi wa Goma umurwa mukuru w’intara ya Kivu y’Amajyaruguru  muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bariye karungu! Abo baturage bamaze iminsi 2 mu myigaragambyo ikomeye cyane yo kwirukana ingabo za ONU arizo Monusco ziri muri icyo gihugu. Abacongomani bakaba bashinja izo ngabo za ONU kuba ntacyo zikora ngo zirwanye umutwe wa M23. Ibiro bikuru by’i Goma izo ngabo zikoreramo byatwitswe, ibikoresho n’ibiribwa biri mu bubiko bwazo birasahurwa, abasilikare 3 ba Monusco baricwa ndetse n’abaturage bagera ku 10 bahasiga ubuzima! Zimwe muri izo ngabo za Monusco zikaba zahungiye ku Gisenyi mu Rwanda, izindi zikaba zafashe indege izerekeza mu bihugu byazohereje!

Perezida w’inteko ishingamategeko ya Congo umutwe wa sena Bwana Modeste Bahati Lukwebo niwe wafashe iya mbere mu gusaba ko ingabo za Loni ziva muri Congo zihambira utwangushye zikava muri icyo gihugu. Ubwo yaganiraga n’abaturage batuye mu mujyi wa Goma kuwa gatanu taliki ya 15/07/2022, Bwana Modeste Bahati Lukwebo yagize ati : «Ndasaba MONUSCO kuzinga akarago ikava ku butaka bw’igihugu cyacu cya Congo; nyuma y’imyaka irenga 22 yose iri mu gihugu cyacu, ntabwo yashoboye gushyira mu bikorwa ubutumwa bwayo bwo kurwanya imitwe yitwaje intwaro muri iki gihugu harimo na M23». Icyo cyifuzo cya perezida wa sena ya Congo cyo kwirukana MONUSCO muri icyo gihugu kikaba gisangiwe n’Abacongomani benshi.

Kuva kuwa mbere taliki ya 25/07/2022, abaturage batuye mu mujyi wa Goma bakaba barazindukiye mu myigaragambyo yo kwirukana MONUSCO muri Congo. Abaturage biganjemo urubyiruko bagabye ibitero ku bigo bya Monusco biri i Goma, batwika imodoka zayo ndetse basahura n’ibikoresho binyuranye bya MONUSCO. Iyo myigaragambyo ikaba yakomeje no kuri uyu wa kabiri taliki ya 26/07/2022 aho yafashe intera ikomeye kugeza ubwo zimwe mu ngabo za MONUSCO zihungira ku Gisenyi mu Rwanda. Igipolisi cya Congo kikaba cyarananiwe guhosha iyo myigaragambyo kugeza ubwo kiyambaza igisilikare cya FARDC nacyo kikananirwa!

Perezida wa sena ya RDC , bwana Bahati modeste Lukwebo yasuye Goma

Kuva ingabo za RDF zagaba igitero muri Kivu y’Amajyaruguru mu izina rya M23, ntacyo ingabo za MONUSCO zakoze ngo zirwanye ibyo byihebe , ahubwo abayobozi ba MONUSCO bagiye batanga ubutumwa buvuguruzanya ku nkunga u Rwanda ruha M23. Umuvugizi wa MONUSCO yavuze ko nta bimenyetso bigaragaza ko M23 ihabwa inkunga n’u Rwanda; mu nama ya ONU, umuyobozi wa MONUSCO avugako M23 ifite intwaro zitari iz’umutwe w’inyeshyamba ko ahubwo yitwara nk’ingabo z’igihugu atavuze izina! Hari amakuru yemezako ingabo za MONUSCO zagiye ziha intwaro abarwanyi ba M23, zigaha amakuru y’urugamba leta y’u Rwanda mbere y’uko ziyaha leta ya Congo ndetse mu cyumweru gishize , MONUSCO ikaba yarashyize kukarubanda (kuri interineti) ibirindiro byose by’ingabo za Congo biri muri Kivu y’Amajyaruguru, nyuma ikaza kuvuga ko yibeshye, ikaba yarabitangaje itabizi!

Iyo myitwarire ya MONUSCO muri Congo niyo yatumye bamwe mubayobozi ba Congo basaba ko izo ngabo ziva ku butaka bwabo kuko babona zikorana n’umwanzi, ibyo akaba aribyo byateye uburakari abaturage b’i Goma bakaba barafashe umwanzuro wo kwirukana MONUSCO muri uwo mujyi. Leta ya Tshisekedi yabonye ingabo z’icyo gihugu FARDC zaracengewe n’Inkotanyi ku bwinshi kandi kuva cyera, ibyo bikaba byarakozwe kuva ubwo Kabarebe yari umugaba mukuru w’ingabo za Congo na nyuma yaho ubwo bategekaga Congo kwinjiza mu ngabo zayo abarwanyi ba RCD-Goma, CNDP ya Nkunda ari nayo yaje kubyara M23. Ubu Congo irimo kurema ikindi gisilikare gishya, akaba ariyo mpamvu leta ya Kigali yakamejeje akabyutsa M23 igizwe n’Inkotanyi kugirango nazo zizinjizwe muri icyo gisilikare gishya ariko Congo ikaba yarabyanze!

U Rwanda rushobora guterwa ku buryo butunguranye.

Kubera gutinya abacengezi b’Inkotanyi bacengeye muri FARDC ko bashobora kugambana n’umwanzi ku rugamba nk’uko byakozwe kuva cyera, leta ya Congo yahagaritse ibikorwa byo kurwanya M23, ikaba iteganya kuzarwanya uwo mutwe mu gihe abasilikare bose bashya ba FARDC bazaba barangije amasomo kandi bamaze kugezwa mu Burasirazuba bwa Congo. Muri iki gihe ingabo za  Congo zikirimo kwisuganya, imitwe yitwaje intwaro y’Abacongomani iri mu burasirazuba bwa Congo yiyemeje kurinda abaturage bayo; iyo mitwe ikaba yarishyize hamwe ikora ihuriro yise FDT (Forces de Défense Territoriale).Iyo FDT akaba ariyo irimo kurwanya RDF/M23! Abarwanyi ba FDT bakaba bashyigikiwe n’abaturage kandi bakaba babana nabo; iyo FARDC igabye igitero, FDT iyitera ingabo mu bitugu, bakajyana kurugamba; ariko ibitero byishi FDT ibigaba yonyine kandi itabimenyesheje FARDC.

Iyi FDT ntabwo igenzurwa na leta ya Congo nubwo leta ibona itayibangamiye, cyane ko abayobozi bayo biyemeje kujya mu biganiro na leta ya Congo i Nairobi muri Kenya byo gushakira akarere k’iburasirazuba umutekano naho M23 ikaba yarabyikuyemo. RDF/M23 yakoze ibishoboka byose ngo itsinsure FDT muri Rutshuru na Masisi birayinanira. Impamvu RDF/M23 itari kugaba ibitero byo kwigarurira umujyi wa Goma cyane ko hari akajagari kenshi muri uwo mujyi kuburyo byayifasha gucengera  kandi FARDC ikaba itari kurwana, ni uko nta masasu u Rwanda rufite. Amakuru duhabwa na bamwe mu barwanyi ba M23 yemeza ko bashiriwe n’amasasu, buri mu rwanyi wa M23 akaba afite imbunda irimo amasasu 5 gusa yo kwirwanaho no kubafasha guhunga!

Ubukene bw’amafaranga buri mu Rwanda bwageze no kuri RDF/M23! Ibintu byarushijeho kuba bibi cyane bitewe n’uko leta ya Congo yerekanye ibimenyetso byerekana ko umutwe wa M23 ufashwa n’u Rwanda, muri ibyo bimenyetso, leta ya Congo yerekanye intwaro z’u Rwanda yafatanye M23. Mukwisobanura, u Rwanda rwavuze ko igihugu cy’Ubushinwa aricyo cyagurishije izo ntwaro M23! Leta y’Ubushinwa yararakaye cyane, ibeshyuza icyo kinyoma, ivuga ko izo ntwaro yazigurishije u Rwanda ndetse yerekana n’urutonde rw’izo ntwaro zose u Rwanda rwaguze; birumvikana ko leta y’Ubushinwa idashobora kongera kugirisha amasasu y’izo ntwaro kandi u Rwanda rwarabeshye ko zaguzwe na M23! Nubwo u Rwanda rwabona amafaranga yo kugura amasasu, kubona aho ruyagura kubera icyo cyasha cy’ikinyoma birago!

Iyi mitwe y’Abacongomani yibumbiye muri  FDT ivugako igomba kurwanya RDF/M23 kugera mu ndiri yayo i Kigali, icyo cyifuzo kandi ikaba igihuriyeho n’Abacongomani benshi. Leta ya Kigali ikaba ifite ubwoba ko FDT yaba igizwe na FDLR kimwe n’indi mitwe y’impunzi z’abanyarwanda iri muri Congo, iyo akaba ariyo mpamvu ihora ivuga ko leta ya Congo yifatanya na FDLR mukurwanya RDF/M23! Iyo dushyizemo inyurabwenge, tubonako akajagari n’umutekano mucye FPR-Inkotanyi yashyize mu ntara y’iburasirazuba bwa Congo, bishobora kwimukira mu Rwanda vuba. Niba FDT itagenzurwa na leta ya Congo kandi ikaba ishyigikiwe n’Abaturage, niramuka ishatse kugaba igitero mu Rwanda ikurikiranye RDF/M23 ni nde uzayihagarika?

Mu byukuri M23 ni ingabo za RDF kandi M23 yananiwe gutsinda FDT, ingabo za ONU nazo ziri guhambira zihungira mu Rwanda kubera uburakari bw’abaturage b’i Goma; izi mbaraga z’abaturage b’i Goma nizisunika FDT zikayerekeza mu Rwanda bizagenda bite kandi ko RDF yananiwe kuyitsindira muri Congo? Iki kibazo cy’umutekano mucye ushobora kuvuka mu Rwanda uvuye muri Congo cyatangiye kuganirwaho muri ONU, bamwe mu badiplomates (abakozi bo muri ONU) i New York batangiye gutanga igitekerezo cy’uko ingabo za ONU ziri muri Congo (Monusco) zigomba kwimukira mu Rwanda bitewe n’uko Abacongomani batazishaka iwabo! Ingabo za Monusco zikaba zigomba kujya mu Rwanda zigahararara ku mupaka uhuza icyo gihugu na Congo maze zigakumira ingabo z’u Rwanda kujya muri Congo zikanakumira imitwe iri muri Congo kugaba ibitero mu Rwanda. Nibigenda gutyo ikibazo cyo kwitana ba mwana hagati y’u Rwanda na Congo kizaba kivuyeho!

Hari amahirwe menshi y’uko iki itekerezo cyo kwimurira MONUSCO mu Rwanda ikajya hagati y’abarwana gishobora kwemezwa, biramutse bigenze gutyo, LONI ya gatatu yaba igarutse mu Rwanda nk’uko byahanuwe! Paul Kagame yifuje kuva cyera ko ingabo za ONU ziva muri Congo none Abakongomani baramufashije barazirukana aba ari nawe bazoherereza! Byaba byiza Kagame avuye mu ndaki arimo mu Bugesera akajya gushimira abacongomani kuri iki gikorwa cy’ubutwari bagaragaje.

Ntitwarangiza tutaburiye Abanyarwanda kwiteganyiriza ibihe bibi by’umutekano mucye bagiye kwinjiramo kuko uburakari Abacongomani bafitiye Abanyarwanda kubera ibikorwa by’ubugome inkotanyi zabakoreye, ntabwo bizasiga ubusa. Akaga FPR izazanira Abanyarwanda bazagafatisha amaboko abiri.

Veritasinfo