Rwanda: « Repubulika » yarishwe none n’umurambo wayo ukomeje gushinyagurirwa!

Paul Kagame na Juvénal Habyarimana, abasilikare 2 bishe repubulika

Ejo nateze amatwi ikiganiro Gen. Emmanuel Habyarimana yagiranye na « Radiyo TV Isi n’Ijuru ». Iki kiganiro cyari kigamije gushushanya u Rwanda dutegereje kandi twifuza. « NSHUSHANYIRIZA U RWANDA RWEJO TWIFUZA NO. 5. » Ikiganiro cyarangiye nibaza niba umwanzuro wacyo utaba inyito y’igitabo cya Emmanuel Neretse. Inyito y’icyo gitabo igira iti « BAHOTOYE REPUBULIKA! BISHE REPUBULIKA! BAHIGITSE REPUBULIKA! (Ils ont tue la république).

Koko rero, Gen. Emmanuel HABYARIMANA yerekanye ko « Abanyiginya » bigaruriye uduhugu twari tugize akarere u Rwanda ruherereyemo. Abo Banyiginya bimitse ubwami bushingiye ku kwiyemera, ukwikuza, iterabwoba, ukwikanyiza, ndetse no guheza abandi baturage ku byiza by’igihugu. Tuvuge ingoma ya gihake. Kuri iyo ngoma yamaze imyaka ingana hafi n’ibisekuru bine, ubutegetsi bwatangwaga no kuvukana imbuto. Ni ukuvuga ko hari agatsiko kagizwe n’Abiru katangaga ubutegetsi.

Ku ngoma y’ubwami, haje abakoroni. Aba nabo, baje bishakira gusahura ubukungu bw’igihugu. Bahisemo gufatanya n’abari ku butegetsi, n’uko umuturage ajya ku ngoyi ebyiri: « ingoyi ya gihake n’iya gikoronize« . Nyuma y’ubwami, havutse Repubulika ya mbere. Itangira kubaka inzego no guha igihugu imirongo migari isubiza umuturage ubudahangarwa n’ubwigenge bye. Abaturage batangiye kwitorera abayobozi, kuva ku nzego z’ibanze kugera ku mukuru w’igihugu, bose batorwaga n’abaturage.

Abanyiginya n’Abega, ni ukuvuga abategekaga u Rwanda, banze kwambarira incocero aho bambariye inkindi. Ng’uko uko bafashe inzira y’ubuhungiro. Bapanze gahunda zo kuzica Repubulika. Baje kubigeraho kuko inzego zatowe zahiritswe n’itsinda ry’abasilikare. Izi ngabo z’igihugu ntizishe Repubulika gusa, ahubwo zishe n’inzego zari zihagarariye iyo repubulika. Ubu bwicanyi bwakorewe abayobozi ba repubulika imwe rukumbi yabayeho mu Rwanda, bukwiye kutubera isomo.

Gen. Emmanuel HABYARIMANA  yakomeje yerekana ko ku ngoma y’abo basoda, abaturage bambuwe uburenganzira bwo gutora. U Rwanda rwamaze imyaka itanu yose rutagira Itegeko Nshinga… Nyuma amatora y’umurimbo yabaga hati y’umukandida umwe rukumbi: hatorwa ibara ry’icyatsi ku bashaka uwo mukandida n’ibara ry’ikijuju kubatamushaka. U Rwanda rwabaye muri iryo curaburindi kuva 1973 kugeza kuwa 4 Nyakanga 1994.

Kuva mu 1994 kugeza uyu munsi, u Rwanda ruyobowe « n’ingegera ziyambitse inyenyeri! » Rwigaruriwe « n’amabandi yitwaje intwaro! » Umuturage yaracupijwe. Nta jambo. Nta bwinyagamburiro. Uvuze, iyo atishwe, ararigiswa cyangwa agafungwa. Amatora akorwa mu gihugu ni ukurangiza umuhango. Mu by’ukuri, rebubulika yishwe n’abasoda babanjirije abariho ubu, noneho yarasonzwe. Muri make, ni ukuvuga ko ubutegetsi butangwa n’abaturage, bugakorera abaturage, bwagiye aka nyomberi. None se hakorwa iki?

Ibyakorwa ni byinshi. Ariko numvise icya mbere cy’ingenzi ari « ukuvuga ukuri ku byabaye« . Icya kabiri ni « uguha ubutabera Repuburika« . Icya gatatu ni « ugusubiza abaturage ubudahangarwa n’ubwigenge« . Reka dutekereze ku ngingo ya mbere yo kuvuga ukuri ibyabaye. Nigeze kumva Padiri Fortunatus Rudakemwa aca umugani ngo « umuntu ugoreka amateka ni umugome wambaye umugomo, ku buryo yaroga n’umugezi. » Ibi Jean Paul Chrétien, nawe yabivuze mu yandi magambo, agira ati  » mu Rwanda ntibandika amateka, ahubwo batoba isoko y’amateka. »

Kuvuga ukuri bijyanye no kwitandukanya n’ubu bugome bwo gusibanganya ibimenyetso biranga amateka. Cyakora kuvuga ibintu uko byabaye ni umwitozo ukomeye. Ni umuti usharira; ariko tugomba kuwunywa. Birakwiye kandi biratunganye ko abakiriho mu bantu bishe repubulika ko baduha ibisobanuro. Ni ngombwa kandi ko abasonze repubulika batakomeza kutubeshya baduha ubuhendabana. Kuri iki kibazo ABANYARWANDA DUTEGURE  inama RUKOKOMA. Inama yahuriramo Abanyarwanda b’ingeri zose. Inama izavugirwamo ibyabaye mu ihirikwa rya repubulika ya mbere. Iyi repubulika ikaba ari imwe rukumbi yabayeho mu Rwanda.

Ibindi tuzabishakire inyito. Abahiritse repubulika bazabazwe n’ubwicanyi bakoreye abarwanashyaka b’iyo repubulika nyine. Ikindi iyi Rukokoma yakwiga ni ubwicanyi bwateguwe n’abanyamahanga, bashakaga kwigarurira ubukungu cyane cyane ubwa Kongo. Abo ba mpatsibihugu bahaye RuPFuperi (RPF) ikiraka cyo kurimburimbaga. Yarabikoze inahagarikira ubwo bwicanyi. Ibarwa ba Gahima bandikiye umuryango w’abibumbye ni kimwe mu bimenyetso bifatika.

Abagize uruhare mu irimburambaga mu karere k’ibiyaga bigali bya Afurika, itsembabahutu, ndetso no mu itsembabatutsi bagomba kubibarizwa mu nkiko zigatanga ubutabera ku byabaye. Ibi biganiro byategura kandi uburyo bwo gukorera Abanyarwanda n’abaturanyi b’u Rwanda urugendo rw’isanamitima. Guha ubutabera repubulika ni ugusubiza abaturage ubwigenge, nuko bo ubwabo bakishyiriraho abayobozi. N’ubwo demokarasi nayo igira igitugu cyayo, ariko ni ngombwa ko abaturage bagira uruhare mu bibakorerwa.

Abaturage nibo bakoresha b’abategetsi. Iyi gahunda yategurwa mu bwitonzi no mu bushishozi… kuko gusubiza abaturage ubudahangarwa n’ubwigenge nka gahunda zigamije KUZURA REPUBULIKA bizasaba igihe kirekire. Bikeneye ubushishozi ariko nta yindi nzira. Nta mahitamo yandi. Repubulika yarahiritswe, repubulika yarishwe, byongeye kandi umurambo wa repubulika ukomeje gushinyagurirwa. U Rwanda twifuza rugomba kugira abitangira kuyizura no kurandata repubulika.

Padiri Jean Bosco Mihigo Nsengiyumva

 

6 Comments

  1. Njye sinemeranwa nawe kuko iyo repebulika hari abari bayiyumvamo abandi batayiyumvamo bikaba byaradukururiye intambara yo muri 1990.ubu dukeneye ubutegetsi bwunga abahutu n,abatutsi naho iyo repebulika ntiyatwunga.

  2. Ariko mbaze: abo bami, uwo Kinani, uwo gatindi Kagame ko batuvukamo, kuki tubemerera kutwica no kutwicira ibyo twigejejeho nka Republika?
    Turi ibigwari ie cowards 😭
    Dukwiye kubanza kwiyiga tukimenya tukamenya icyo dushaka. Mfite ubwoba ko nuzaza nyuma ya Kagonyori azaba nawe arumwe nkawe😭

  3. Ubuse iyi nkuru ivuze iki ko mutavuze ko republika yakoze na genocide yakorewe abatutsi kayibande we nu muzayirwa waje gutegeka u Rwanda na gaswere nyina

Poster un Commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée.